Ken je dat moment dat je thuiskomt, de motor van je auto uitzet en in dezelfde beweging met je hoofd al binnen bent? De was die er gisteren ook al lag. Even die mail nog. Wat eten we eigenlijk. Je bent nog niet eens uitgestapt en je bent alweer ergens anders.
Er zit geen moment tussen het ene en het andere. Geen adem, geen pauze, geen punt achter wat je net hebt gedaan. En als ik kijk naar de vrouwen die ik in mijn praktijk zie, gebeurt dat de hele dag door.
Moe in de overgang, terwijl je op papier genoeg rust neemt
Vrouwen die bij mij komen met vermoeidheid, slecht slapen of een hoofd dat maar doorgaat, vertellen vaak hetzelfde. Zeker rond de overgang kunnen deze klachten sterker op de voorgrond komen. Ze slapen slecht in, hun hoofd blijft doorratelen op het moment dat het stil wordt en ze zijn moe als ze wakker worden én als ze naar bed gaan.
En dan zeggen ze er vaak achteraan: ik snap het niet, ik neem toch rust. Dat klopt meestal ook. Ze gaan op tijd naar bed, wandelen, hebben dat boek over hormonen gelezen, magnesium geprobeerd, de wijn geschrapt en de stappen geteld. Op papier doen ze het goed.
Maar rust nemen aan het eind van de dag is iets anders dan tussendoor even van stand wisselen. En juist dat wisselen slaan we structureel over.
Van het ene in het andere, de hele dag door
Kijk eens naar een gewone dinsdag. Je stapt uit bed en pakt je telefoon. Je fietst naar je werk en loopt de vergadering in. Je sluit je laptop en begint aan het eten. Je ruimt de keuken op en appt ondertussen met je zus over je moeder. Je ploft op de bank en scrolt.
Ergens tussen al die dingen zit geen enkel moment waarop je lijf te horen krijgt: dat stuk is klaar.
Langdurige druk, weinig herstelruimte en hormonale veranderingen kunnen elkaar in deze levensfase versterken. Wat vroeger ogenschijnlijk vanzelf ging, kan ineens meer van je vragen. Niet omdat je iets verkeerd doet, maar omdat je lichaam minder bereid lijkt om eindeloos mee te bewegen met het tempo dat je gewend bent.
Wat er dan kan gebeuren, is dat je lijf de hele dag in een soort paraatheid blijft. Op een laag pitje dat nergens helemaal uitgaat. En ’s avonds vraag je van datzelfde lijf om binnen tien minuten in slaap te vallen. Daar wordt het niet zo goed in.
Waarom de klacht aanpakken vaak niet genoeg is
De meeste vrouwen pakken op dat punt de slaap aan. Een supplement, een ander ritme, geen schermen meer na negenen. Soms helpt dat een beetje. Soms blijkt er meer nodig.
Want vermoeidheid en slecht slapen staan niet altijd op zichzelf. Ze kunnen onderdeel zijn van een groter patroon waarin je overdag nauwelijks momenten hebt waarop je echt zakt en herstelt. Je kunt dan aan het uiteinde blijven trekken, maar dan blijft het patroon zelf onaangeroerd.
Daarom kijk ik in mijn praktijk altijd naar de samenhang. Naar wat je lijf laat zien, naar hoe je je dagen inricht en naar wat er op een diepere laag om aandacht vraagt.
Want het schakelmoment overslaan gaat lang niet altijd over slecht plannen. Soms zit eronder dat je het gevoel hebt dat er geen ruimte is. Dat er altijd iemand is die iets van je nodig heeft. Dat stilstaan bijna voelt alsof je achterloopt.
En daar wordt het interessant. Want misschien vraagt je lichaam niet alleen om meer rust. Misschien vraagt het ook iets anders van je dan je gewend bent. Minder automatisch doorgaan en minder meteen reageren op alles wat moet. Vaker voelen: wat heb ík eigenlijk nodig? Dat is na jaren zorgen, werken en doorgaan best een grote beweging.
Twee minuten tussen het ene en het andere
Zo’n schakelmoment hoeft helemaal niet groot te zijn. We nemen weer even het voorbeeld dat je thuiskomt met de auto. In plaats van meteen uit de auto te stappen, blijf je nog twee minuten zitten. Je laat je rug tegen de stoel zakken, voelt je voeten en ademt een paar keer rustig uit, iets langer dan je inademt. Daarna stap je uit. De was ligt er nog steeds.
Dat is precies het punt. Het schakelmoment verandert niets aan wat er op je wacht. Het verandert alleen in welke stand je eraan begint.
Kies één moment en plek op de dag waarvan je weet dat je er altijd langskomt en neem daar twee minuten. Niet vijf minuten omdat je denkt dat dat beter is, of een half uur straks, nee twee minuten die je echt haalt. Bijvoorbeeld:
- op de oprit of bij de fietsenstalling, voordat je naar binnen gaat
- tussen je werk en je avond, als je laptop dichtklapt
- vlak voordat je begint met koken
- aan tafel, voordat je je eerste hap neemt
- op de rand van je bed, voordat je gaat liggen
En wat je doet in die twee minuten? Niets ingewikkelds. Zitten waar je zit, je voeten voelen en een paar keer langer uitademen dan inademen. Als je hoofd ondertussen doorgaat, laat het doorgaan. Het gaat niet om perfect ontspannen, maar om het kleine signaal: dit was het ene, nu begint het andere.
Begin met één moment en houd dat een week of twee vol. Merk je dat het went, dan kun je er een tweede bij zetten, het liefst aan het andere eind van je dag.
Wat vrouwen soms merken, is niet dat ze ineens volledig uitgerust zijn. Wel dat ze eerder voelen wanneer iets te veel wordt, dat er iets meer ruimte ontstaat tussen alles wat moet en dat afschakelen aan het einde van de dag makkelijker wordt.
Klein, maar niet onbelangrijk
Ik zeg niet dat twee minuten ademhalen de overgang oplost. Er verandert in deze fase veel meer dan dat, en soms is er echt meer nodig dan een pauze op de oprit. Maar het is wel iets wat je vandaag kunt proberen zonder dat er iets anders voor hoeft te wijken.
Misschien zit daar ook nog iets onder. Dat je je lichaam niet pas serieus hoeft te nemen wanneer het hard genoeg protesteert. Dat je niet altijd de behoeften van alles en iedereen voor hoeft te laten gaan voordat jij aan de beurt bent. En dat deze levensfase misschien juist uitnodigt om meer te vertrouwen op je eigen ritme en op wat je lijf je vertelt.
Het gaat er niet om dat je nog harder je best doet, maar dat je bewust een punt zet voordat je aan het volgende begint.
Waar zit bij jou de overgang van het ene naar het andere? En wat zou er gebeuren als je daar twee minuten neerzette?